DÜNYAYI DİZE GETİREN SATRANÇ ROBOTU “THE TURK”

DÜNYAYI DİZE GETİREN SATRANÇ ROBOTU “THE TURK”

Tahminen yapımına endüstri devriminin başlarında, 1769 yılında başlanıp 6 ay içerisinde imalatı tamamlanan bu satranç automaton’u ilk defa 1770 Viyana’sında İmparatoriçe Maria Theresa karşısında sergilenmiştir. Aynı gün sarayda bulunan en iyi satranç oyuncusunu yenerek tarih sayfalarında yerini almaya başlamıştır.

the-turk-siralio-01

Avusturyalı Wolfgang von Kempelen tarafından yapılan ve döneminin en önemli icatlarından birisi olan bu satranç robotu, 1854 yılında bir yangında yok olması ile sırrını da yanında götürmüştür. Düşünün ki o dönem için bırakın satranç oynamayı bir robotun taşları alıp düzgünce yerlerine yerleştirmesi bile devrim niteliğindeydi.

the-turk-siralio-09

Bulunduğu çağın açıklanamayan en büyük fenomenlerinden bir tanesidir. İllüzyonistler arasında tarihin en büyük sihirbazlık numarası olarak kabul edilen “The Turk” hakkında ve nasıl çalıştığı ile ilgili yüzlerce kitap yazılmıştır. Halen de nasıl çalıştığı net olarak söylenememektedir.

the-turk-siralio-07

Napolyon Bonapart’dan tutun Benjamin Franklin‘e kadar tarihten bir çok ünlü lideri satrançta mat etmiştir. Yalnızca liderleri değil bir çok ünlü bilim adamını ve yazarı da mat etmeyi başarmıştır. Onlarca yıl boyu bir çok kişi automatonun nasıl çalıştığı ile türlü türlü teoriler geliştirmiştir. Bir çok teori gazetelerde yer almış ve hakkında bir çok kitaplar yazılmıştır. Bu robotun nasıl çalıştığı ile ilgili en yakın açıklamalardan birisini yine The Turk’e karşı kaybeden ünlü yazar Edgar Allen Poe yapmıştır.

the-turk-siralio-09

Napolyon Bonapart ile yaptığı maç sırasında Napolyon yenileceğini anlayınca hileli yani olmayacak bir hamleye başvurmuştur. Bu hareket üzerine robot masayı dağıtmış ve o dönem Avrupa’yı yeni fethetmiş olan Napolyon’a kafa tutmuştur. Seyircilerin korku dolu bakışlarında gerçekleşen bu olay sonrasında robotun ününe ün katılmıştır. Hem Napolyon ile olan maçı hem de bir robotun dünyanın en büyük bilim adamlarının ve liderlerinin ötesinde düşündüğünü gördükleri için insanlar dehşet içerisindelerdi. Kimse de olaya mantıklı bir açıklama getiremiyordu. İnsanlar için bir takıntı seviyesine gelmişti ve her geçen gün hakkında yeni teoriler üretilip yeni yazılar yazılır olmuştu.

the-turk-siralio-04

The Turk, Avrupa’da neredeyse gezmedik yer bırakmamıştır ve daha sonra macerasına Amerika turnesi ile devam etmiştir.

the-turk-siralio-10

1820 yılında bilgisayar teknolojisinin yaratıcısı olarak kabul edilen İngiliz bilim adamı Charles Babbage ile de maç yapmış ve onu da yenmiştir. Charles Babbage’nin oynadığı bu oyundan ilham alarak aklında yeni kapılar açılmıştır. Bu şekilde o dönemdeki mekanik bilgisayarları yaratmış ve günümüzdeki bilgisayar teknolojilerinin ortaya çıkmasında The Turk’ün verdiği ilham önemli rol oynamıştır.

the-turk-siralio-10

Ayrıca dokuma makinelerini icat eden Edmund Cartwright, The Turk’ü görmemesine rağmen böyle bir makine yapılabiliyorsa dokuma için de makine yapılabilir diyerek bu makineleri icat ettiğini söylemiştir.

the-turk-siralio-11

The Turk’ün son sahibi Beethoven‘ın da yakın arkadaşı olan makine mühendisi Johann Maelzel‘di ki, Maezel daha sonra yine bu makineden aldığı ilham ile metronomu icat edecekti.

the-turk-siralio-12

1854 yılında Amerika, Philadelphia‘da bir müzeye bağışlanan robot, aynı yıl gerçekleşen büyük Philadelphia yangınında yok olmuştur. Daha sonraları 1927 yılında bir sessiz filme konu bile olmuştur.

the-turk-siralio-02

Çalışması prensibi ile ilgili olarak en net açıklama aşağıdaki resimde de gördüğünüz gibi içerisinde bulunan önemli bir satranç oyuncusunun makineyi yönlendirmesi ile olmaktadır. Fakat böyle bile olsa içerisinde kullanılan mıknatıslar, mekanizmalar ve yine satranç taşlarını alıp yerlerine yerleştirebilecek aynı zamanda da rakibin hamlelerini mekanik olarak içerisinde saklanan oyuncuya aktarabilecek bir mekanizma ile çağının ötesinde bir cihazmış.

the-turk-siralio-22

Peki neden Türk? Diyecek olursanız; Çünkü o dönem Hacivat-Karagöz oyunları Avrupalılara alıştıklarından farklı bir kültürel yapısı olduğu için ilginç geliyormuş. Ayrıca Türklerin tarihi imajından dolayı bir Türk’ün karşısına çıkmak cesaret gerektirdiğinden bu da olaya heyecan katıyormuş. Bu vesile ile Türk yapımı olmasa da, robot da olsa bir Türk sıra dışı bir biçimde tarihe adımızı yazdırmış.

the-turk-siralio-24

the-turk-siralio-20

the-turk-siralio-26

THE TURK BELGESELİ

Automatonlar ile İlgili Konu İçin Tıklayınız

18.yüzyılın-mekanik-şaheserleri-automatonlar-siralio

Yorumlar

Yorumunuzu Yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*